على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1487
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
باب سمع ) : سپيد سينه و گردن و سياه ران گرديد . درع ( dare ' ) ص . ع . عشب درع : گياه تر و تازه . درع ( dor ) ا . ع . سه شب از ايام ماه كه پس از ايام البيض باشد يعنى شانزدهم و هيفدهم و هيجدهم از جهة سياهى اوايل و سپيدى ساير آنها . درعاء ( dar ? a ' ) ص . ع . مؤنث ادرع . و گوسپند سپيد گردن و سپيد سينه و سياه ران . و ليلة درعاء : شبى كه ماه آن نزديك صبح طلوع كند . ج : درع . درع باف ( dar ? - b f ) ا . پ . زره باف . درعة ( dar ? at ) ا . ع . نام شهرى در مغرب . درعة ( dor'at ) ا . ع . درعة النخل : پيه خرما بن كه از لطيف پوشيده باشد . و هم فى درعة وقتى گويند كه گياه از حوالى آب ايشان رفته باشد . و نيز درعة : سپيدى گردن و سينه و سياهى ران . درعة ( dora'at ) و ( dorra'at ) ا . ع . جبه . و جوشن . درعث ( dar'as ) ا . ع . كلانسال تنومند . در عرق ( dar'as ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مركب از در و عرق . و در عرق بودن : در حالت عرق بودن و عرق دار و خوى دار بودن بيمار . و در عرق شدن : عرق كردن . و خجل و شرمنده شدن . در عقب ( dar - aqab ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در پشت سر و در پس و در آخر و بلافاصله بعد . درعم ( der ? em ) ا . ع . هيچكارهء بد زبان و بىادب . و روستائى . و بد جنس . و مصاحب پست . در عهد ( dar - ahd ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در زمان و در ايام و روزگار . در عهده ( dar - ohde ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - حق . و تعهد . و واجب و لازم . و زينهار . درعية ( der'iyyat ) ا . ع . پيكانى كه در زره درآيد . ج : دراعى . درغ ( darq ) ا . پ . سد و بندى كه در جلو آب بندند و بندروغ نيز گويند . درغال ( darq l ) ا . پ . امن و امان و آسودگى و آسايش . درغاله ( darq le ) ا . پ . شعب و راهى كه از ميان كوه گذرد . و فرجهء ميان دو كوه . درغان ( darq n ) ا . پ . شهرى در حوالى سمرقند . درغست ( darqast ) ص . پ . هرزه و و نامعقول و ابله و بيهوده . درغشت ( darqact ) ا . پ . سبزى . و سبزه زار . درغلبكن ( dar - qalbkan ) و ( dar - qolbakan ) و درغلبكين ( dar - qolbakin ) و درغلكپكن ( dar - qolpakan ) و درغلپكين ( dar - qolpakin ) ا . پ . در پنجره دار و درى كه در جلو آن پنجره باشد . درغم ( darqam ) ا . پ . نغمهاى از موسيقى . و موضعى كه شراب آنجا خوب مىشود . درغمى ( darqami ) ا . پ . شراب منسوب بدرغم . درغو ( darqu ) ا . پ . باقيماندهء از حلوا در ديگ . درغيش ( darqic ) ا و ص . پ . انبوه و بسيار . و نوعى از زردآلو . درف ( darf ) ا . ع . پناه . و سايه . و جانب . و هو تحت درف فلان اى كنفه و ظله او من ناحيته فى خير و شر . درفاس ( derf s ) ا . ع . شتر كلان جثه . و مرد فربه و ستبر . و شير كلان هيكل . درفس ( derafs ) ا . ع . شتر كلان جثه . و مرد فربه و ستبر . و علم بزرگ . و حرير . و جامهء ابريشم . درفسة ( darfasat ) م . ع . درفس درفسة : سوار شد شتر كلان جثه را . و درفس فلان : برداشت فلان علم بزرگ را . درفش ( derafc ) ا . پ . افزارى مر كفشدوزان را كه بدان چرم را سوراخ كرده و سوزن و نخ را در آن سوراخ فرو برند . و علم و نشانى كه در روز جنگ برپا كنند . و برق و فروغ و روشنى و درخش . و هر چيزى كه درخشان باشد . و دو لفه و فوطهاى كه در روز جنگ بر بالاى دستار خود پيچند . و درفش كاوان و يا درفش كاويان : علم فريدون را گويند منسوب بكاوهء آهنگر . درفشان ( dor - fac n ) ص . پ . بليغ و زبان آور و درافشان . درفشان ( derafc n ) و ( darafc n ) ص . پ . تابان و درخشان . و لرزان . درفشانيدن ( derafc nidan ) ف م . پ . درفشيدن كنانيدن و درخشيدن كنانيدن . درفش زده ( derafc - zade ) ص . پ . بخيه شده . درفشنده ( derafcande ) ص . پ . روشن و تابدار و درخشنده . درفشه ( dorofce ) ا . پ . تيغ و شمشير .